Büyük şirketlerin yapay zekâ projeleri haberlere çıkıyor: milyonluk bütçeler, veri bilimi ekipleri, aylarca süren dönüşüm programları. Küçük bir şirket sahibi bunları okuyunca yapay zekânın kendisine göre olmadığını düşünebiliyor. Oysa yapay zekâdan en hızlı sonuç alan yerlerden biri tam da KOBİ'ler, çünkü karar hızlı veriliyor ve tek bir süreçteki iyileşme bütün şirkete yansıyor.
Türkiye'de durum ne?
TÜİK'in 2026 Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması'na göre en az 10 çalışanı olan girişimlerde yapay zekâ kullanım oranı yüzde 14 civarında. 2021'de bu oran yüzde 3'ün altındaydı. Bireylerde üretken yapay zekâ kullanımı ise bir yılda yüzde 19'dan yüzde 37'nin üzerine çıktı.
Bu iki rakam arasındaki fark ilginç bir tablo çiziyor. Çalışanların önemli bir kısmı ChatGPT gibi araçları kişisel olarak kullanıyor, ama şirketlerin çoğu bunu süreçlerine bağlamış değil. Yani yapay zekâ birçok şirkete zaten girmiş durumda, yalnız kontrolsüz ve kayıtsız biçimde.
Neden tek bir işle başlamalı?
KOBİ'lerde bütçe, zaman ve dikkat sınırlı. Aynı anda müşteri hizmetleri, muhasebe ve satış için sistem kurmaya çalışmak üçünü de yarım bırakır.
Tek bir işle başlamanın faydaları:
- Bütçe küçük kalır.
- Ölçmek kolaydır, sonuç birkaç hafta içinde görülür.
- Ekip sisteme alışır, ikinci süreçte direnç azalır.
- Hata yapılırsa etkisi sınırlı kalır.
KOBİ'lerde ilk sıradaki işler
Bizim karşılaştığımız küçük şirketlerde en çok saat şu işlere gidiyor:
Müşteri mesajları. WhatsApp'tan, Instagram'dan ve telefondan gelen fiyat, stok, randevu ve kargo soruları. Şirket sahibi ya da bir çalışan gün boyu bu soruları yanıtlıyor, mesai dışında gelen mesajlar sabaha kalıyor. Ayrıntılar: WhatsApp Business API ile chatbot kurulumu.
Fatura ve belge girişi. Gelen faturaların, fişlerin ve irsaliyelerin muhasebe programına girilmesi. Ayrıntılar: fatura ve belge işleme.
Teklif hazırlama. Her talep için ürün ve fiyat listesinden kalemleri seçip teklif yazmak. Yapay zekâ talebi okur, taslağı hazırlar, fiyat ve onay sahipte kalır.
Haftalık raporlar. Satış, tahsilat ve stok raporlarının elle hazırlanması. Ayrıntılar: Excel raporlarını yapay zekâ ile hazırlama.
Randevu yönetimi. Kuaför, klinik, güzellik merkezi ve servis gibi randevulu işletmelerde randevu alma, hatırlatma ve iptal. Birbu Randevu bu iş için geliştirildi: Birbu Randevu vakası.
Kişisel ChatGPT hesapları sorunu
Küçük şirketlerde sık gördüğümüz bir durum var: çalışanlar müşteri listesini, teklifleri ya da sözleşmeleri kendi ücretsiz ChatGPT hesaplarına yapıştırıyor. Niyet iyi, iş hızlanıyor. Ama bu verinin nerede işlendiği, saklanıp saklanmadığı ve model geliştirmede kullanılıp kullanılmadığı şirketin kontrolünde değil.
Yasak koymak çoğu zaman işe yaramıyor, çalışanlar başka bir yoldan kullanmaya devam ediyor. Daha sağlıklı yol, iş için sunulan hesapları kullanmak ve hangi verinin girilebileceğini anlatan kısa bir politika yazmak. Ayrıntılar: ChatGPT'yi şirkette güvenli kullanma ve KVKK ve şirket yapay zekâ kullanım politikası.
Hazır araç mı, özel kurulum mu?
Piyasada KOBİ'lere yönelik çok sayıda hazır yapay zekâ aracı var: chatbot platformları, belge okuma servisleri, yazı asistanları. İşiniz yaygın bir işse ve araç birebir uyuyorsa hazır araç en hızlı yol.
Uymadığı noktalar şunlar: muhasebe programınıza, e-ticaret altyapınıza ya da kendi sisteminize bağlanmıyorsa, Türkçede iyi çalışmıyorsa, kullanıcı başı ücret çalışan sayınızla hızla büyüyorsa. Bu durumda özel bir kurulum uzun vadede daha ekonomik olabilir. Hangisinin uygun olduğu işin kendisine bağlı.
Bütçe nasıl planlanır?
Üç kalem var: tek seferlik kurulum, aylık model kullanım ücreti ve bakım. KOBİ hacminde aylık model ücreti çoğu zaman küçük kalıyor. Asıl kalem kurulum ve verinin toparlanması. Ayrıntılar: yapay zekâ danışmanlığı ücretleri.
Devlet destekleri konusunda dijitalleşme ve teknoloji yatırımlarına yönelik programlar dönem dönem açılıyor. Güncel şartlar için KOSGEB'in sitesini kontrol etmek gerekiyor.
Bir yol haritası
- Bir hafta boyunca en çok zaman alan üç işi not edin.
- Bunlardan sık tekrarlanan ve bilgisi yazılı olanı seçin.
- O işi bir hafta ölçün: kaç kez yapılıyor, ne kadar sürüyor.
- Gereken bilgiyi tek bir yerde toplayın.
- Küçük bir ilk sürüm kurun, önce taslak modunda çalıştırın.
- Bir ay sonra tekrar ölçün, sonuç iyiyse ikinci işe geçin.
Adımların ayrıntısı yapay zekâ projesi nasıl başlar rehberinde. Departman bazında örnekler için şirketimde yapay zekâ ile neler yapabilirim rehberine bakın.
Birbu'nun müşterilerinin çoğu 5 ile 250 çalışanlı şirketler. Hangi işle başlamanız gerektiğini ücretsiz 30 dakikalık analiz görüşmesinde birlikte belirleyebiliriz.