Bir satış temsilcisi teklif yazarken müşterinin talep e-postasını ChatGPT'ye yapıştırıyor. Bir muhasebeci tahsilat listesini Claude'a yükleyip özet istiyor. İnsan kaynakları sorumlusu özgeçmişleri Gemini'ye okutup karşılaştırma yaptırıyor. Üçü de işini hızlandırıyor ve üçü de muhtemelen şirketin haberi olmadan kişisel verileri bir yurt dışı hizmetine gönderiyor. Bu rehber, yapay zekâ araçlarını şirkette güvenli kullanmak için gereken temel kuralları anlatıyor.
Bu yazı hukuki görüş değil. Kendi durumunuz için bir KVKK uzmanına ya da avukata danışmanızı öneririz.
Kişisel hesap ile iş hesabı arasındaki fark
ChatGPT, Claude ve Gemini'nin kişisel kullanım için sunulan ücretsiz ve ücretli planları ile şirketler için sunulan iş planları farklı koşullara tabi.
Kişisel planlarda girilen konuşmalar, kullanıcının ayarlarına bağlı olarak modelin geliştirilmesinde kullanılabiliyor. Konuşma geçmişi kullanıcının hesabında duruyor; çalışan işten ayrıldığında o veriler onunla gidiyor.
İş ve kurumsal planlarda ve API üzerinden yapılan kullanımda sağlayıcılar genellikle verileri model eğitiminde kullanmadığını taahhüt ediyor. Yönetici, kullanıcıları ve veri saklama süresini kontrol edebiliyor. Veri işleme sözleşmesi imzalanabiliyor.
Koşullar zaman içinde değişebildiği için kullandığınız hizmetin güncel gizlilik ve veri işleme koşullarını okumak gerekiyor.
KVKK açısından ne değişiyor?
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, bir kişiyi tanımlayan ya da tanımlanabilir kılan her bilgiyi kapsıyor. Müşteri adı, telefonu, e-postası, sipariş geçmişi, şikâyet metni, aday özgeçmişi bu kapsamda.
Bu verileri bir yapay zekâ aracına girmek bir veri işleme faaliyeti. Dolayısıyla şu sorular yanıtlanmalı:
Hukuki dayanak var mı? Veriyi bu amaçla işlemek için kanunda sayılan şartlardan biri ya da açık rıza gerekiyor.
Aydınlatma yapıldı mı? Kişiye verisinin hangi amaçla, kimlere aktarılarak işlendiği anlatılmalı.
Veri güvenliği sağlandı mı? Erişim yetkileri, kayıt tutma ve gereksiz verinin girilmemesi gibi teknik ve idari tedbirler alınmalı.
Veri yurt dışına gidiyor mu? Popüler model hizmetlerinin sunucuları genellikle yurt dışında. Bu durumda yurt dışına aktarım kuralları devreye giriyor.
Yurt dışına aktarım
2024'te yürürlüğe giren değişiklikle KVKK'daki yurt dışına aktarım düzenlemesi yenilendi. Aktarım artık yeterlilik kararı bulunan ülkelere, yeterlilik kararı yoksa standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları ya da taahhütname gibi uygun güvencelerle yapılabiliyor. Standart sözleşme kullanıldığında belirli bir süre içinde Kurum'a bildirim yapılması gerekiyor. Sınırlı ve arızi durumlar için ayrı istisnalar da var.
Pratikte bu, bir yapay zekâ hizmetiyle müşteri verisi işlemeden önce sağlayıcıyla uygun bir sözleşme altyapısının kurulması gerektiği anlamına geliyor. Bu değerlendirmeyi hukuk danışmanınızla yapın.
Hangi veriler girilmemeli?
Kişisel ve ücretsiz hesaplara şunlar hiç girilmemeli:
- TC kimlik numarası, pasaport ve ehliyet bilgileri
- Sağlık bilgileri, engellilik durumu ve diğer özel nitelikli kişisel veriler
- Banka hesap ve kart bilgileri
- Şifreler, API anahtarları, erişim bilgileri
- Gizlilik sözleşmesi kapsamındaki belgeler
- Müşteri listeleri ve iletişim bilgileri
- Personel özlük ve maaş bilgileri
Bu tür veriler gerekiyorsa, güvenceleri tamamlanmış kurumsal bir sistemde işlenmeli.
Anonimleştirme ne kadar korur?
İsim, telefon ve adres çıkarıldığında risk azalıyor. Ama "İzmir'deki tek şubemizin müdürü geçen ay istifa etti" gibi bir cümle isim içermese de kişiyi tanınır kılıyor. Gerçek anonimleştirme sanıldığından zor. Hassas işlerde metni temizlemek ek bir önlem olarak düşünülmeli, tek önlem olarak değil.
Şirket için pratik kurallar
- Çalışanlara iş için sunulan bir yapay zekâ hesabı verin. Kişisel hesap kullanma ihtiyacı ortadan kalkar.
- Hangi verinin girilebileceğini ve hangisinin girilemeyeceğini tek sayfalık bir politikayla yazın.
- Müşteriye gidecek, hukuki ya da finansal sonucu olan çıktıların bir kişi tarafından kontrol edilmesini kural haline getirin.
- Müşteri verisi işleyen otomasyonlarda veri işleme sözleşmesi ve yurt dışı aktarım güvencelerini tamamlayın.
- Aydınlatma metninizi yapay zekâ kullanımını kapsayacak şekilde gözden geçirin.
- Kim neyi kullanıyor, bir listesini tutun.
Politikanın nasıl yazılacağını şirket yapay zekâ kullanım politikası rehberinde örnek maddelerle anlattık.
Kendi sunucuda yapay zekâ
Bazı açık ağırlıklı modeller şirketin kendi sunucusunda çalıştırılabiliyor. Bu durumda veri şirket dışına çıkmıyor ve yurt dışı aktarım sorusu büyük ölçüde ortadan kalkıyor. Karşılığında donanım, kurulum ve bakım maliyeti oluşuyor ve bu modeller en güçlü bulut modellerinin gerisinde kalabiliyor. Sağlık, hukuk ve finans gibi hassas veri işleyen şirketler için değerlendirmeye değer. Ayrıntılar: özel model mi, hazır model mi.
Yapay zekâ ve sorumluluk
Yapay zekânın müşteriye verdiği yanlış bilgiden şirket sorumlu. "Sistem öyle söyledi" bir savunma değil. Bu yüzden özellikle fiyat, sözleşme koşulları, sağlık ve hukuk gibi konularda yapay zekânın yalnız onaylı bilgiden cevap vermesi ve emin olmadığı durumda bir kişiye devretmesi gerekiyor.
Birbu'nun kurulumlarında bu ilkeleri yapay zekâ ilkeleri sayfasında yazılı hale getirdik. Kurulum sırasında veri güvenliğini nasıl ele aldığımızı ücretsiz 30 dakikalık analiz görüşmesinde ayrıntılı anlatabiliriz.