Çalışanlarınızın bir kısmı büyük olasılıkla ChatGPT, Claude ya da Gemini'yi iş için kullanıyor. Kimisi e-posta yazdırıyor, kimisi rapor özetletiyor, kimisi Excel formülü sorduruyor. Bu araçların işi hızlandırdığı açık. Sorun, kimin hangi veriyi hangi araca girdiğini şirketin bilmemesi. Kısa ve yazılı bir kullanım politikası bu belirsizliği gideriyor.
Bu yazıdaki örnek maddeler başlangıç noktası olarak verildi. Hukuki bağlayıcılığı ve KVKK uyumu için kendi hukuk danışmanınızla gözden geçirin.
Neden yazılı bir politika?
Yazılı kural yoksa her çalışan kendi doğrusunu uyguluyor. Biri müşteri listesini ücretsiz hesabına yüklüyor, diğeri hiçbir aracı kullanmaya cesaret edemiyor. İkisi de şirket için kayıp. Politika, izin verilen alanı açıkça tanımlayarak hem riski hem kararsızlığı azaltıyor.
Yasaklayıcı bir politika genellikle işe yaramıyor. Araçlar telefonda, kişisel bilgisayarda, tarayıcıda bir sekme uzaklıkta. Yasak konduğunda kullanım gizleniyor ve şirket tamamen kör kalıyor.
Politikanın bölümleri
İyi bir politika şu soruları yanıtlıyor:
- Kapsam: kimler için geçerli?
- İzinli araçlar: hangi araçlar, hangi hesaplarla kullanılabilir?
- Veri kuralları: hangi veriler girilebilir, hangileri girilemez?
- Çıktı kontrolü: yapay zekâ çıktısı nasıl kontrol edilir, kim sorumlu?
- Şeffaflık: müşteriye ne zaman söylenir?
- Özel durumlar: kod, görsel, işe alım.
- Sorumlu kişi ve güncelleme.
Örnek maddeler
Aşağıdaki maddeler bir KOBİ için yazılmış örnek. Kendi şirketinize göre uyarlayın.
Kapsam
Bu politika şirket çalışanları, stajyerler ve şirket adına iş yapan dış hizmet sağlayıcılar için geçerlidir. Şirket işi için kullanılan her yapay zekâ aracını kapsar.
İzinli araçlar
Şirket işi için yalnız izinli araçlar listesindeki araçlar ve şirketin sağladığı iş hesapları kullanılır. Liste bilgi işlem sorumlusu tarafından tutulur. Listede olmayan bir aracı kullanmak isteyen çalışan önce sorumluya başvurur.
Girilebilecek veriler
İzinli araçlara şunlar girilebilir: kamuya açık bilgiler, şirketin genel ürün ve hizmet bilgileri, kişisel veri içermeyen taslak metinler, anonimleştirilmiş özetler.
Girilemeyecek veriler
Şunlar hiçbir yapay zekâ aracına girilemez, izinli bir kurumsal sistem bu amaçla ayrıca kurulmadıkça:
- Müşteri, tedarikçi ve çalışanların kimlik, iletişim, sağlık ve finansal bilgileri
- Şifreler, erişim bilgileri ve API anahtarları
- Gizlilik sözleşmesi kapsamındaki belgeler
- Henüz açıklanmamış finansal sonuçlar ve stratejik planlar
- Şirket kaynak kodu (izinli kod aracı dışında)
Kişisel ve ücretsiz hesaplara şirket verisi girilmez.
Çıktı kontrolü
Yapay zekâ çıktısını kullanan çalışan, çıktının doğruluğundan sorumludur. Müşteriye gönderilen, yayımlanan ya da hukuki, finansal sonucu olan her çıktı gönderilmeden önce bir kişi tarafından okunur ve kontrol edilir. Rakamlar, tarihler, isimler ve alıntılar kaynağından doğrulanır.
Şeffaflık
Müşterilerle otomatik bir yapay zekâ asistanı konuşuyorsa bu durum müşteriye belirtilir ve müşteri istediğinde bir çalışana aktarılır. Çalışanın yapay zekâ yardımıyla hazırlayıp kontrol ettiği metinler için ayrıca belirtme gerekmez.
Kod
Yazılım ekibi yalnız izinli kod asistanını kullanır. Üretilen kod, diğer kodlarla aynı gözden geçirme sürecinden geçer. Lisansı belirsiz kod parçaları kullanılmaz.
Görsel ve pazarlama
Yapay zekâ ile üretilen görseller ve metinler yayımlanmadan önce marka kurallarına ve özgünlüğe göre kontrol edilir. Gerçek kişilerin görüntüsü ya da sesi izinsiz üretilmez.
İşe alım ve personel kararları
Aday ve çalışanlarla ilgili kararlar yalnız yapay zekânın değerlendirmesine dayanılarak verilmez. Yapay zekâ ön hazırlık için kullanılabilir, karar bir kişide kalır.
Sorumlu ve güncelleme
Politikanın sorumlusu [isim, unvan]. Sorular ve izin başvuruları bu kişiye yapılır. Politika yılda en az bir kez ve yeni bir araç eklendiğinde gözden geçirilir.
Politikayı uygulanabilir kılmak
Politikayı uygulanabilir kılan asıl şey çalışanlara uygun aracı sağlamak. İş hesabı verilmeyen bir çalışana "kişisel hesap kullanma" demek, işini yavaşlatmak demek. İhtiyaç karşılandığında kurallara uyum kendiliğinden artıyor.
İkinci önemli parça kısa bir tanıtım. Politikayı e-postayla göndermek yerine yarım saatlik bir toplantıda örneklerle anlatmak, soruları yanıtlamak çok daha etkili.
İlgili rehberler
Veri tarafının ayrıntısı ChatGPT'yi şirkette güvenli kullanma ve KVKK rehberinde. Küçük şirketlerde nereden başlanacağını KOBİ'ler için yapay zekâ rehberinde anlattık.
Birbu'nun kendi kurulumlarında uyguladığı ilkeler yapay zekâ ilkeleri sayfasında. Şirketinize uygun kuralları ücretsiz 30 dakikalık analiz görüşmesinde birlikte konuşabiliriz.