TÜİK'in 2026 verilerine göre en az 10 çalışanı olan girişimlerde yapay zekâ kullanım oranı yüzde 14 civarında. Bireylerde üretken yapay zekâ kullanımı ise bir yılda yüzde 19'dan yüzde 37'nin üzerine çıktı. Yani çalışanların bir kısmı ChatGPT'yi zaten kullanıyor, ama şirketlerin çoğu bunu süreçlerine bağlamış değil. Bu rehber, yapay zekânın bir iş sürecine nasıl bağlandığını, hangi işlerin uygun olduğunu ve hangilerinin kişide kalması gerektiğini anlatıyor.
Yapay zekâ otomasyonu klasik otomasyondan ne farklı?
Klasik otomasyon, "eğer şu olursa şunu yap" kurallarıyla çalışır. Bir formda belirli bir alan seçildiyse e-posta gönderir, bir tabloya satır eklenince bildirim atar. Bu tür otomasyon yıllardır var ve hâlâ birçok iş için en doğru araç.
Sınırı, serbest metinle karşılaştığında ortaya çıkıyor. Müşteri "geçen hafta aldığım ayakkabının numarası küçük geldi, değiştirebilir miyim?" diye yazdığında klasik otomasyon bunun bir değişim talebi olduğunu anlayamaz. Yapay zekâ anlar: talebi sınıflandırır, sipariş numarasını sorar, iade koşullarını okur ve cevabı yazar.
Pratikte iyi kurulmuş sistemler ikisini birlikte kullanıyor. Yapay zekâ metni okur ve karar için gereken bilgiyi çıkarır, klasik otomasyon kayıt açma, e-posta gönderme, tabloya yazma gibi sabit adımları yürütür.
Hangi iş yapay zekâya uygun?
Bir işin uygun olup olmadığını üç soruyla test edebilirsiniz:
- Sık tekrarlanıyor mu? Ayda iki kez yapılan bir iş için sistem kurmak çoğu zaman değmez.
- Doğru cevabın kuralı yazılabilir mi? Kural yazılamıyorsa test de yazılamaz.
- Bilgi kayıtlı mı? Cevap bir belgede, tabloda ya da sistemde duruyorsa yapay zekâ ona erişebilir.
Üç evet çıkan iş büyük olasılıkla devredilebilir. Bir hayır varsa yapay zekâ hazırlık yapan bir yardımcı olarak kullanılır: taslak yazar, özet çıkarır, kararı kişi verir.
Departman departman örnekler
Müşteri hizmetleri
WhatsApp, e-posta, site sohbeti ve telefondan gelen soruların büyük kısmı fiyat, stok, sipariş durumu, çalışma saatleri ve iade gibi birkaç konuda toplanıyor. Asistan bu soruları şirketin onayladığı bilgilerle yanıtlar, bilmediğini özetiyle birlikte bir çalışana devreder. Ayrıntılar: yapay zekâ ile müşteri hizmetleri.
Muhasebe ve finans
Fatura, fiş, banka ekstresi ve irsaliyeden tarih, tutar, vergi numarası, KDV gibi alanları okumak ve muhasebe programına aktarmak saatler alan bir iş. Belge işleme hattı bu alanları çıkarır, emin olmadığı satırları işaretler. Ayrıntılar: fatura ve belge işleme.
Satış
Hedef sektördeki firmaları araştırmak, gelen talepleri önceliklendirmek ve teklif taslağı hazırlamak. Fiyat ve gönderme kararı satış temsilcisinde kalır. Ayrıntılar: yapay zekâ ile müşteri adayı bulma.
Yönetim ve raporlama
Haftalık satış raporu, stok durumu, tahsilat listesi gibi raporlar her hafta elle hazırlanıyorsa otomatikleştirilebilir. Yöneticinin veritabanına Türkçe soru sorabildiği sistemler de kurulabiliyor. Ayrıntılar: Excel raporlarını yapay zekâ ile hazırlama.
İç bilgi
Prosedürler, teknik dokümanlar ve geçmiş projeler aranabilir hale gelir. Çalışan soruyu sorar, cevabı ve dayandığı belgeyi görür. Ayrıntılar: şirket içi bilgi bankası.
Hangi işler kişide kalmalı?
Bazı işler teknik olarak devredilebilir olsa bile kişide kalmalı.
Para hareketi içeren kararlar: ödeme onayı, indirim yetkisi, kredi limiti. Yapay zekâ hazırlık yapabilir, onay kişide kalır.
Hukuki sonucu olan metinler: sözleşme, ihtarname, resmi yazışma. Taslak yapay zekâdan gelebilir, imza ve son okuma kişiden.
İşe alım ve personel kararları. Adayları yalnız yapay zekânın puanına göre elemek hem hukuki hem etik risk taşır.
Gergin müşteri ilişkileri. Şikâyet eden, kızgın ya da kayıp yaşamış bir müşteriyle bir kişinin konuşması gerekir. İyi bir asistan bu durumu fark edip konuşmayı hemen devreder.
Kurulum için üç yol
Hazır araç: Yaptığınız iş yaygınsa ve araç birebir uyuyorsa en hızlı yol. Kısıtı, aracın izin verdiği kadar özelleştirme yapabilmeniz.
Kodsuz otomasyon platformu: n8n, Make ya da Zapier ile adımlar sürükle bırak mantığıyla birleştirilir, yapay zekâ modeli bir adım olarak eklenir. Karşılaştırması: n8n, Make ve Zapier.
Özel kurulum: Şirketin kendi sistemlerine bağlanan, kayıt ve yetki kontrolü gerektiren işlerde kod yazılır. Daha uzun sürer, ama işinize tam uyar ve kod size kalır.
Çoğu projede bu üçü birlikte kullanılıyor. Hangisinin uygun olduğu işin karmaşıklığına, hacmine ve hata maliyetine bağlı.
Nereden başlamalı?
En çok saat harcanan, üç testi geçen işi seçin, bir hafta ölçün ve küçük bir ilk sürümle başlayın. Adımların ayrıntısı yapay zekâ projesi nasıl başlar rehberinde.
Birbu'nun kurduğu sistemleri çözümler sayfasında, işinize hangisinin uyduğunu ücretsiz 30 dakikalık analiz görüşmesinde konuşabiliriz.