Yapay zekâ projelerinin bir kısmı deneme aşamasında kalıyor, bir kısmı canlıya çıktıktan birkaç ay sonra sessizce kullanılmaz hale geliyor. Yarıda kalan projelere baktığımızda neredeyse hiçbirinin teknoloji yüzünden durmadığını görüyoruz. Sorun hemen her zaman hazırlıkta. Bu rehber en sık karşılaştığımız sekiz nedeni ve her biri için baştan alınabilecek önlemi anlatıyor.
1. Hedef belirsiz
"Biz de yapay zekâ kullanalım" bir hedef değil. Bu cümleyle başlayan projelerde toplantılar araç seçimi etrafında döner, ama neyin çözüleceği hiç yazılmaz. Birkaç ay sonra bir şey kurulmuştur ama kimse ne işe yaradığını söyleyemez.
Önlem: Hedefi tek cümleyle ve sayıyla yazın. "WhatsApp'tan gelen fiyat ve stok sorularının en az yarısını mesai dışında da birkaç dakika içinde yanıtlamak" bir hedeftir.
2. Veri dağınık ya da eski
Yapay zekâ size verdiğiniz bilgiyle cevap verir. Fiyat listesi üç ay önce güncellenmişse, iade koşulları iki farklı belgede farklı yazıyorsa sistem de yanlış ya da çelişkili cevap verir. Bu durumda suç yapay zekâya atılır, oysa sorun veridedir.
Önlem: Kurulumdan önce bilgileri tek yerde toplayın ve her bilginin bir sahibi olsun. Fiyatı kim günceller, kampanyayı kim girer? Bu sorular yanıtlanmadan sistem canlıya çıkmamalı.
3. Ölçüm yapılmamış
Kurulumdan önce işin ne kadar sürdüğü, kaç hata çıktığı ölçülmediyse proje bittiğinde başarıyı kanıtlamak mümkün olmaz. Yönetim "ne kazandık?" diye sorduğunda cevap izlenimlerden ibaret kalır ve bütçe kesilir.
Önlem: Bir hafta basit sayım yapın. Kurulumdan bir ay sonra aynı sayımı tekrarlayın. Hesabın nasıl kurulacağı yapay zekâ yatırım getirisi rehberinde.
4. Aynı anda çok fazla iş
Müşteri hizmetleri, muhasebe, insan kaynakları ve satış için aynı anda sistem kurmak kâğıt üzerinde verimli görünür. Uygulamada her süreç ayrı veri, ayrı test, ayrı onay ister. Ekip dağılır, hiçbir süreç bitmez.
Önlem: Bir süreçle başlayın, canlıya alın, ölçün. İkinci süreç ilkinin öğrettikleriyle çok daha hızlı ilerler.
5. Çalışanlar sürecin dışında
Sistemi her gün kullanacak olanlar o işi bugün yapan çalışanlar. Kurulumdan haberleri yoksa ya da işlerini kaybedeceklerinden endişe ediyorlarsa sistemi kullanmamanın yolunu bulurlar. Mesajları yine elle yanıtlarlar, sistemin önerisini görmezden gelirler.
Önlem: Onları baştan katın. Hangi soruların sık geldiğini, müşterinin neye kızdığını en iyi onlar bilir. Sistemin tekrar eden kısmı devralacağını, onların daha karmaşık işlere zaman ayıracağını açıkça konuşun.
6. Sistem bilmediğini bilmiyor
En tehlikeli yapay zekâ sistemi, emin olmadığı halde kendinden emin cevap verendir. Müşteriye yanlış fiyat söyleyen, olmayan bir kampanyadan bahseden asistan şirkete güven kaybettirir. Bir iki kötü deneyimden sonra yönetim sistemi kapatır.
Önlem: Sistem yalnız onaylanmış bilgiden cevap vermeli, bilgi yoksa konuşmayı özetiyle birlikte bir çalışana devretmeli. Bu davranış test aşamasında özellikle denenmeli.
7. Pilot gerçek dünyadan uzak
Bazı projelerde pilot, gerçek sistemlerden ve gerçek veriden ayrı bir ortamda kurulur. Sunumda harika çalışır. Sonra gerçek CRM'e bağlanmak, güvenlik incelemesinden geçmek, hukuk onayı almak gerekir ve proje orada aylarca bekler.
Önlem: Pilotu baştan gerçek veriyle ve gerçek sistemlere bağlı kurun, ama sınırlı kapsamda tutun. Örneğin yalnız taslak hazırlasın ve bir çalışan onaylasın.
8. Teslimden sonra sahipsiz
Sistem canlıya çıkar, danışman gider, kimse sistemi izlemez. Fiyatlar değişir ama sisteme girilmez, yeni ürünler eklenmez, devredilen konuşmalara bakılmaz. Birkaç ay içinde sistem güncelliğini yitirir.
Önlem: Teslimden önce şirket içinde sistemin sahibini belirleyin. Haftalık kısa bir kontrol listesi yeterli: devredilen konuşmalar, yanlış cevaplar, güncellenmesi gereken bilgiler.
Ortak payda
Bu sekiz nedenin hiçbiri modelin zekâsıyla ilgili değil. Hepsi hedef, veri, ölçüm ve insanlarla ilgili. Bu yüzden iyi bir yapay zekâ projesinin büyük kısmı teknik olmayan işlerden oluşuyor.
Projeye doğru başlamak için yapay zekâ projesi nasıl başlar, birlikte çalışacağınız kişiyi seçmek için yapay zekâ danışmanı nasıl seçilir rehberini okuyabilirsiniz.
Yarıda kalmış bir projeniz varsa onu da konuşabiliriz. Ücretsiz 30 dakikalık analiz görüşmesinde nerede tıkandığına birlikte bakıyoruz.