İçeriğe geç
Ücretsiz analiz
GEO

Yapay zekâ asistanları kaynağı nasıl seçer? ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity

Asistanların bir soruya cevap yazarken kaynak bulma, okuma ve seçme adımları ve markaların bundan çıkarabileceği dersler.

Kısa cevap

Web araması yapan yapay zekâ asistanları önce soruyu bir ya da birkaç arama sorgusuna çevirir, bir arama dizininden aday sayfaları alır, bu sayfaları okuyup soruyla en ilgili parçaları seçer ve cevabı bu parçalara dayanarak yazar. Seçilme ihtimalini artıran özellikler: sayfanın erişilebilir olması, soruya doğrudan cevap vermesi, somut ve kaynaklı bilgi içermesi, güncel olması ve başka güvenilir kaynaklarla tutarlı olmasıdır.

Bir yapay zekâ asistanına "Türkiye'de KOBİ'lere yapay zekâ danışmanlığı veren firmalar hangileri?" diye sorduğunuzda, cevabı yazmadan önce birkaç saniye içinde bir dizi iş yapıyor. Bu süreçte hangi sitelerin okunduğunu ve hangilerinin cevaba girdiğini anlamak, markanızın neden anıldığını ya da anılmadığını anlamanın yolu. Sağlayıcılar ayrıntıları paylaşmasa da genel işleyiş biliniyor.

Adım adım

1. Arama gerekip gerekmediğine karar verilir

Asistan önce sorunun kendi bilgisiyle yanıtlanıp yanıtlanamayacağına bakıyor. "Fotosentez nedir?" gibi genel bir soruda arama yapmadan cevap verebiliyor. Güncel bir bilgi, yerel bir hizmet, belirli bir ürün ya da fiyat sorulduğunda arama yapma ihtimali yüksek.

2. Soru arama sorgularına çevrilir

Kullanıcının uzun sorusu bir ya da birkaç kısa arama sorgusuna dönüştürülüyor. Yukarıdaki örnek için "yapay zekâ danışmanlığı KOBİ Türkiye", "AI danışmanı şirket" gibi sorgular üretilebilir. Bazı asistanlar soruyu alt sorulara bölüp her biri için ayrı arama yapıyor.

3. Aday sayfalar alınır

Sorgular bir arama dizinine gönderiliyor ve ilk sonuçlar aday olarak alınıyor. Gemini Google dizinini kullanıyor, diğer asistanlar kendi tarayıcıları ve farklı arama ortaklarıyla çalışıyor. Bu adımda sayfanın dizinde olması ve ilgili sorgularda üst sıralarda çıkması belirleyici.

4. Sayfalar okunur

Aday sayfaların metni alınıyor. Botun sayfaya erişebilmesi gerekiyor: robots.txt engeli, güvenlik duvarı, yalnız JavaScript ile yüklenen içerik bu adımda sayfayı devre dışı bırakabiliyor.

5. İlgili parçalar seçilir

Asistan okunan metinler arasından soruyla en ilgili paragrafları seçiyor. Burada içeriğin yapısı önem kazanıyor. Sorunun cevabı net bir başlığın altında açık bir cümleyle duruyorsa seçilmesi kolay. Uzun, dağınık ve genel cümlelerle dolu bir sayfada ilgili bilgi kayboluyor.

6. Cevap yazılır ve kaynak gösterilir

Asistan seçilen parçalara dayanarak kendi cümleleriyle bir cevap yazıyor. Birçok asistan kullandığı kaynakları bağlantı olarak gösteriyor.

Seçilme ihtimalini artıran özellikler

2023'te yayımlanan GEO makalesi, üretken arama motorlarında hangi içerik özelliklerinin görünürlüğü değiştirdiğini test etmişti. Kaynak gösterme, istatistik ekleme ve alıntı kullanma gibi değişikliklerin görünürlüğü artırdığı sonucuna varmıştı. Bu bulgular deneysel bir ortamda elde edildi; gerçek asistanlarda sonuçlar farklı olabilir. Yine de pratikteki gözlemlerle uyumlu.

Bizim gözlemlerimiz ve genel kabul gören ilkeler şunlar:

Erişilebilirlik. Botlar sayfayı okuyamıyorsa diğer her şey anlamsız.

Doğrudan cevap. Soruyu başlık yapan ve hemen altında net bir cevap veren sayfalar.

Somutluk. Rakam, tarih, isim, fiyat aralığı, süre. "Hızlı teslimat" yerine "siparişler 1-3 iş gününde kargoya verilir".

Kaynak. İddiaların nereden geldiğinin gösterilmesi.

Güncellik. Özellikle fiyat, mevzuat ve teknoloji konularında son güncelleme tarihi görünen sayfalar.

Tutarlılık. Sayfadaki bilginin başka güvenilir kaynaklardaki bilgiyle uyuşması. Çelişki varsa asistan hangisine güveneceğini bilemeyebilir.

Çeşitli kaynaklarda varlık. Asistanlar bir markayı önerirken yalnız markanın kendi sitesine dayanmamaya çalışıyor. Sektör rehberleri, haberler, yorumlar ve forumlar da aday listesinde.

Markalar için dersler

Sitenizi bir bilgi kaynağı olarak kurun. Müşterilerinizin sorduğu her soru için sitenizde net bir cevap olsun.

Kendi sitenizin dışında da var olun. Sektörünüzdeki dizinlerde, karşılaştırma yazılarında, yorum platformlarında doğru bilgiyle yer alın. Ama sahte yorum ya da kendi hakkınızda yazılmış tarafsız görünümlü içerik üretmeyin; hem etik değil hem de fark edildiğinde güveni yok ediyor.

Eski bilgileri temizleyin. Yıllar önce kapanmış bir şubenin adresi, eski bir telefon numarası, değişmiş bir hizmet listesi asistanın cevabına girebilir.

Ölçün. Hedef sorularınızı farklı asistanlarda düzenli sorun ve hangi kaynakların gösterildiğine bakın. Markanızın geçmediği ama rakiplerinizin geçtiği kaynaklar size nereye odaklanmanız gerektiğini söyler.

Ayrıntılı kontrol listesi için ChatGPT'de markam nasıl görünür, Google tarafı için Google AI Overviews için içerik rehberine bakın.

Birbu'nun GEO çalışması bu ölçümle başlıyor. Markanızın asistanlarda hangi kaynaklarla anlatıldığını ücretsiz 30 dakikalık analiz görüşmesinde gösterebiliriz.

Sık sorulanlar

Asistanlar her soruda web araması yapar mı?

Hayır. Genel bilgi sorularında çoğu zaman kendi eğitim bilgisinden cevap verir. Güncel, yerel, ticari ya da belirli bir ürün ve hizmetle ilgili sorularda web araması yapma ihtimali yüksektir. Kullanıcı aramayı açıkça da isteyebilir.

Asistanlar hangi arama dizinini kullanıyor?

Sağlayıcıya göre değişiyor ve zaman içinde değişebiliyor. Gemini Google dizinini kullanıyor. Diğerleri kendi tarayıcıları ve farklı arama ortaklarıyla çalışıyor. Bu yüzden hem Google hem Bing'de dizinde olmak faydalı.

Kaynak gösterilen site neden hep aynı birkaç site?

Büyük, güvenilir ve çok bağlantı alan siteler arama dizinlerinde üst sıralarda olduğu için aday listesine daha sık giriyor. Ama niş ve yerel sorularda bu sitelerin cevabı yoksa daha küçük siteler öne çıkabiliyor.

Asistan bir sayfanın tamamını okur mu?

Genellikle sayfanın metnini alır ve soruyla ilgili bölümleri kullanır. Çok uzun ve dağınık sayfalarda ilgili bilginin bulunması zorlaşır. Başlıklar ve net paragraflar bu işi kolaylaştırır.

Reklam ve satış dili içeren sayfalar alıntılanır mı?

Asistanlar bilgi arıyor. Genel övgü cümleleri yerine somut bilgi, rakam, tarih ve tanım içeren paragrafların alıntılanma ihtimali daha yüksek.

Forumlar ve yorum siteleri neden sık geçiyor?

Gerçek kullanıcı deneyimi içerdikleri için. Bir ürün ya da hizmet hakkında farklı kişilerin görüşleri asistanların karşılaştırma yaparken başvurduğu kaynaklar arasında. Markanızın bu platformlarda doğru anılması bu yüzden önemli.

Wikipedia'da olmak gerekir mi?

Wikipedia birçok asistanın eğitim ve arama kaynakları arasında önemli bir yer tutuyor, ama ansiklopedik kayda değerlik şartları var. Şirketler kendileri hakkında madde yazmamalı; kurallar buna izin vermiyor.

Asistanlar yanlış kaynak seçerse ne olur?

Eski ya da yanlış bilgi içeren bir sayfa seçilirse cevap da yanlış olur. Bu yüzden markanızla ilgili eski bilgilerin internette düzeltilmesi ya da kaldırılması görünürlük çalışmasının bir parçası.

Perplexity diğerlerinden farklı mı?

Perplexity her cevapta kaynakları belirgin biçimde gösteriyor ve neredeyse her soruda arama yapıyor. Bu yüzden web içeriğinizdeki değişiklikler orada daha hızlı görülebiliyor.

Birbu bu bilgiyi nasıl kullanıyor?

GEO çalışmasında asistanların hangi kaynakları seçtiğini sabit soru setiyle izliyor, markanın geçmediği kaynakları belirliyor ve bu kaynaklarda doğru bilgiyle yer almak için plan yapıyoruz.

Ücretsiz keşif görüşmesi

Hangi işinizin yapay zekâya devredilebileceğini 30 dakikada birlikte bulalım.

Görüşme ücretsiz ve satın alma zorunluluğu yok. Sonunda elinizde iki üç somut iş ve kabaca bir kazanç hesabı olur.

Görüşme zamanı seç