Bir yapay zekâ asistanına "Türkiye'de KOBİ'lere yapay zekâ danışmanlığı veren firmalar hangileri?" diye sorduğunuzda, cevabı yazmadan önce birkaç saniye içinde bir dizi iş yapıyor. Bu süreçte hangi sitelerin okunduğunu ve hangilerinin cevaba girdiğini anlamak, markanızın neden anıldığını ya da anılmadığını anlamanın yolu. Sağlayıcılar ayrıntıları paylaşmasa da genel işleyiş biliniyor.
Adım adım
1. Arama gerekip gerekmediğine karar verilir
Asistan önce sorunun kendi bilgisiyle yanıtlanıp yanıtlanamayacağına bakıyor. "Fotosentez nedir?" gibi genel bir soruda arama yapmadan cevap verebiliyor. Güncel bir bilgi, yerel bir hizmet, belirli bir ürün ya da fiyat sorulduğunda arama yapma ihtimali yüksek.
2. Soru arama sorgularına çevrilir
Kullanıcının uzun sorusu bir ya da birkaç kısa arama sorgusuna dönüştürülüyor. Yukarıdaki örnek için "yapay zekâ danışmanlığı KOBİ Türkiye", "AI danışmanı şirket" gibi sorgular üretilebilir. Bazı asistanlar soruyu alt sorulara bölüp her biri için ayrı arama yapıyor.
3. Aday sayfalar alınır
Sorgular bir arama dizinine gönderiliyor ve ilk sonuçlar aday olarak alınıyor. Gemini Google dizinini kullanıyor, diğer asistanlar kendi tarayıcıları ve farklı arama ortaklarıyla çalışıyor. Bu adımda sayfanın dizinde olması ve ilgili sorgularda üst sıralarda çıkması belirleyici.
4. Sayfalar okunur
Aday sayfaların metni alınıyor. Botun sayfaya erişebilmesi gerekiyor: robots.txt engeli, güvenlik duvarı, yalnız JavaScript ile yüklenen içerik bu adımda sayfayı devre dışı bırakabiliyor.
5. İlgili parçalar seçilir
Asistan okunan metinler arasından soruyla en ilgili paragrafları seçiyor. Burada içeriğin yapısı önem kazanıyor. Sorunun cevabı net bir başlığın altında açık bir cümleyle duruyorsa seçilmesi kolay. Uzun, dağınık ve genel cümlelerle dolu bir sayfada ilgili bilgi kayboluyor.
6. Cevap yazılır ve kaynak gösterilir
Asistan seçilen parçalara dayanarak kendi cümleleriyle bir cevap yazıyor. Birçok asistan kullandığı kaynakları bağlantı olarak gösteriyor.
Seçilme ihtimalini artıran özellikler
2023'te yayımlanan GEO makalesi, üretken arama motorlarında hangi içerik özelliklerinin görünürlüğü değiştirdiğini test etmişti. Kaynak gösterme, istatistik ekleme ve alıntı kullanma gibi değişikliklerin görünürlüğü artırdığı sonucuna varmıştı. Bu bulgular deneysel bir ortamda elde edildi; gerçek asistanlarda sonuçlar farklı olabilir. Yine de pratikteki gözlemlerle uyumlu.
Bizim gözlemlerimiz ve genel kabul gören ilkeler şunlar:
Erişilebilirlik. Botlar sayfayı okuyamıyorsa diğer her şey anlamsız.
Doğrudan cevap. Soruyu başlık yapan ve hemen altında net bir cevap veren sayfalar.
Somutluk. Rakam, tarih, isim, fiyat aralığı, süre. "Hızlı teslimat" yerine "siparişler 1-3 iş gününde kargoya verilir".
Kaynak. İddiaların nereden geldiğinin gösterilmesi.
Güncellik. Özellikle fiyat, mevzuat ve teknoloji konularında son güncelleme tarihi görünen sayfalar.
Tutarlılık. Sayfadaki bilginin başka güvenilir kaynaklardaki bilgiyle uyuşması. Çelişki varsa asistan hangisine güveneceğini bilemeyebilir.
Çeşitli kaynaklarda varlık. Asistanlar bir markayı önerirken yalnız markanın kendi sitesine dayanmamaya çalışıyor. Sektör rehberleri, haberler, yorumlar ve forumlar da aday listesinde.
Markalar için dersler
Sitenizi bir bilgi kaynağı olarak kurun. Müşterilerinizin sorduğu her soru için sitenizde net bir cevap olsun.
Kendi sitenizin dışında da var olun. Sektörünüzdeki dizinlerde, karşılaştırma yazılarında, yorum platformlarında doğru bilgiyle yer alın. Ama sahte yorum ya da kendi hakkınızda yazılmış tarafsız görünümlü içerik üretmeyin; hem etik değil hem de fark edildiğinde güveni yok ediyor.
Eski bilgileri temizleyin. Yıllar önce kapanmış bir şubenin adresi, eski bir telefon numarası, değişmiş bir hizmet listesi asistanın cevabına girebilir.
Ölçün. Hedef sorularınızı farklı asistanlarda düzenli sorun ve hangi kaynakların gösterildiğine bakın. Markanızın geçmediği ama rakiplerinizin geçtiği kaynaklar size nereye odaklanmanız gerektiğini söyler.
Ayrıntılı kontrol listesi için ChatGPT'de markam nasıl görünür, Google tarafı için Google AI Overviews için içerik rehberine bakın.
Birbu'nun GEO çalışması bu ölçümle başlıyor. Markanızın asistanlarda hangi kaynaklarla anlatıldığını ücretsiz 30 dakikalık analiz görüşmesinde gösterebiliriz.